Gebroken tand of kies / cracked tooth

Elke tandarts kan een breuk in een tand of kies diagnostiseren en de juiste behandeling starten. Echter, zo' n "cracked tooth" kan soms erg lastig te diagnostiseren zijn en een eventuele behandeling kan bestaan uit een wortelkanaalbehandeling.

Om te begrijpen waarom een cracked tooth pijnlijk is, moeten we eerst wat weten over de anatomie van de tand of kies. In de tand, onder het witte glazuur bevindt zich een iets minder harde laag weefsel, "dentine" genaamd. Hieronder bevindt zich weer zacht weefsel dat "pulpa" heet. Het pulpaweefsel bestaat uit kleine bloedvaten en zenuwen.

Als de buitenste harde lagen, (glazuur en dentine), een breukje vertonen, dan kunnen de breukvlakken tijdens het kauwen langs elkaar bewegen en kan het pulpaweefsel geïrriteerd raken. Als de druk tijdens het kauwen wordt opgeheven doordat de kiezen weer van elkaar gaan, dan gaan de breukvlakken snel naar elkaar toe, wat kan resulteren in een korte scherpe pijn. Deze irritatie van de pulpa, (bloedvaten en zenuwvezels), herhaalt zich meerdere malen tijdens het kauwen. Uiteindelijk zal de pulpa zo beschadigd raken, dat het niet meer uit zichzelf kan genezen. De tand of kies zal niet alleen pijnlijk aanvoelen tijdens het kauwen, maar ook overgevoelig worden bij temperatuurverschillen in de mond. Na verloop van tijd zal de tand of kies continu pijnlijk zijn, zonder enige belasting. Grote breuken kunnen leiden tot infectie van het pulpa weefsel, dat zich kan verspreiden naar het kaakbot en het tandvlees rondom de tand of kies.

Typen breuken en behandeling per type:

- breuklijntjes in het glazuur; komen meestal voor in het blijvende gebit en gaan niet gepaard met pijn. Behandeling kan achterwege blijven.

- knobbelfractuur; door slijtage kan er soms een knobbel afbreken van een kies. Afhankelijk van de breuklijn wordt er een behandeling gestart. Deze kan bestaan uit het verwijderen van het losse stukje kies en het vervangen door een vulling of kroon. Als de pulpa, (bloedvaten en zenuwweefsel) bloot ligt of beschadigd is, dan zal een wortelkanaalbehandeling noodzakelijk zijn. Deze zal gevolgd worden door het vervaardigen van een kroon om verdere breuk te voorkomen en de kauwfunctie te herstelen.

- cracked tooth; deze breuken lopen vanaf het kauwvlak tot onder het tandvlees richting de wortel. De tand of kies is niet geheel doormidden. Als dit op tijd wordt ontdekt, dan kan de breuk gestopt worden door het vervaardigen van een kroon. Meestal zien we wel bij deze tanden dat er op een later tijdstip toch een wortelkanaalbehandeling nodig is.

- verticale splitsing van de tand of kies; in deze gevallen is de tand of kies echt doormidden en zijn er 2 stukken. Helaas valt de tand of kies niet meer te redden en zal verwijderd moeten worden.

Wat kan ik doen om te voorkomen dat er een breuk ontstaat in mijn tand of kies?

Alhoewel breuken niet geheel zijn te voorkomen, kunt u toch sommige voorzorgsmaatregelen nemen om het risico voor breuk te verkleinen.

- Kauw niet op harde dingen, zoals ijsblokjes, harde popcorn korrels of op pennen.

- Probeer niet te klemmen of te knarsen met je tanden en kiezen.

- Als u in uw slaap tandenknarst of klemt, overleg dan met uw tandarts voor nader onderzoek en eventueel het vervaardigen van een nightguard of knarsplaat om uw gebit te beschermen.

- Draag een beschermbitje tijdens bepaalde contactsporten.

Als u symptomen ervaart van breuk of een "cracked tooth", neem dan snel contact op met uw tandarts. Door het op tijd te ontdekken, vergroot u de levensduur van uw gebit. 

Een breuk in een tand of kies zal nooit weer helen, zoals dat met botbreuken wel gebeurt. Ondanks de behandelingen kan een breuk soms toch voortschrijden en zorgen dat de tand of kies toch verloren gaat. De behandeling die u krijgt voor uw "cracked tooth" is belangrijk, omdat het de pijn zal verlichten en zorgen dat het risico van verlies van uw tand of kies zal verminderen. Behandelde "cracked tooth" kunnen meestal weer normaal functioneren en voorzien in vele jaren kauwcomfort.

Een vroege diagnose is erg belangrijk. Net zoals scheuren in een windscherm, beginnen breuken in tanden en kiezen klein en worden langzaam groter. Een "cracked tooth" die niet behandeld is, zal verergeren, met uiteindelijk verlies van de tand of kies als gevolg. Onze speciale opleiding en ervaring kan waardevol zijn als zich een probleem als "cracked tooth" zich voordoet en is essentieel om uw tand of kies te redden.